Wyjątkowe noworoczne koncerty z okazji 100. rocznicy urodzin Edwarda Czernego z cyklu W krainie swingu i kantyleny odbędą się w Sali Koncertowej Urzędu Miasta Radomia w piątek i sobotę, 27 i 28 stycznia 2017 roku.


W wykonaniu Radomskiej Orkiestry Kameralnej pod dyrekcją maestro Macieja Żółtowskiego i Big Bandu Akademii Muzycznej w Krakowie, z bandleaderem i pianistą jazzowym Wojciechem Groborzem zabrzmią beguiny, rumby, walce, cha–che, boogie, fokstroty Edwarda Czernego, ojca ery polskiego swingu z lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych zeszłego stulecia. Wspaniale czująca swing Anna Serafinska, zaśpiewa szlagiery Pójdę wszędzie z tobą, Już północ, Motyle w sweterkach i in. napisane dla Danuty Rinn, Urszuli Dudziak i Violetty Villas - piosenkarek wypromowanych przez Edwarda Czernego w jego kultowych audycjach radiowych rozgłośni warszawskiej, przy których tańczyła cała Polska.


Nie zabraknie przepięknych melodii Waldteufla i Lehara w saksofonowych walcach z Radomską Orkiestrą Kameralną, żywiołowych improwizacji w parafrazie smyczkowej z big bandem Tańca z szablami, w fokstrotach Umarł Maciek i Karolinka oraz innych brawurowych utworów solistycznych w słynnych aranżacjach Czernego. Połączony 35-osobowy skład orkiestry kameralnej i big bandu poprowadzi maestro Maciej Żółtowski.  Odbył się też konkurs wokalny na wykonanie w planowanych koncertach dziecięcego swing-fokstrotu Moja lala ma na imię Kasia z towarzyszeniem big bandu Akademii Muzycznej w Krakowie. W podarunku noworocznym dla radomskiej publicznosci Fundacja kompozytora, która jest współorganizatorem projektu, przygotowała wykonanie światowego standardu Edwarda Czernego Diabelski młyn (1955) do dziś niedoścignionego wzoru pierwszego bigbandowego bebopu w polskiej literaturze jazzowej, nagrodzonego w 1959 roku na Festiwalu Jazzowym w Nowym Jorku oraz oraz solowa improwizacja fortepianowa Wojciecha Groborza na ten temat.

Program koncertu karnawałowego Edward Czerny - W krainie swingu i kantyleny obejmuje rozrywkową muzykę swingową z improwizacjami jazzowymi Edwarda Czernego z lat 1934 – 66, pisaną dla własnych przedwojennych orkiestr rewiowych Haus Metropol i Admiralspalast, utwory na mniejsze składy jazzowe Na huśtawce – solo na pięć saksofonów, miniatura Walzer Episode na głos solowy z fortepianem, wykonywany w popularnym Kakadu  Bar w Berlinie, czardasz Zigeuner Werbung, Emanuela Kantylena – swing. Usłyszymy grane na całym świecie od przeszło pół wieku standardy jazzowe Molo Boogie, Kolorowa karuzela, skomponowane przez artystę dla własnego big bandu, popularnego pod nazwą Orkiestra Taneczna Polskiego Radia pod dyrekcją Edwarda Czernego, z którym  nagrał setki przebojów z Urszulą Dudziak, Anną German, Ludmiłą Jakubczak, Kaliną Jedrusik, Haliną Kunicką, Marią Koterbską, Łucją Prus, Sławą Przybylską, Joanną Rawik, Reną Rolską, Ireną Santor, Violettą Villas, Andrzejem Dąbrowskim, Mieczysławem Foggiem, Januszem Gniatkowskim, Zbigniewwm Kurtyczem, Wojciechem Młynarskim, Jerzym Połomskim, Andrzejem Rosiewiczem, Zbigniewem Wodeckim i wielu innymi wykonawcami.


Przykładowe tytuły w porządku alfabetycznym:  


Alabama, Augustowskie noce, Ave Maria no morro, Brzydula i rudzielec, Chłopcy z obcych mórz, Czerwony autobus, Daj mi zachować wspomnienia, Deszczowy fokstrot, Dla ciebie miły, Embarras, Gdy mi ciebie zabraknie, Gdy ty się śmiejesz, Granada, Indonezja, Karuzela, Kolorowa cha-cha, Lato, lato, Malaguena, Malenki znak, Mazurskie wspomnienia, Mexikana, Motyle w sweterkach, Marzenia dziewcząt, Nasza miłość ma kolor jesieni, Nie odchodz, Nietrudno zerwać kwiat, Ożen się Jonny, Parasolki, Pierwszy siwy włos, Pik, pik, pik, Plamy na słońcu, Pójde wszędzie z tobą, Popatrzy w oczy taki ktoś, Rudy rydz, Sam by nie tańczył samby, Serduszko puka w rytmie cha- cha, Si senior, Soho mambo, Siwy włos, Spójrz prosto w oczy, Szczęścia nie szukaj daleko, Szesnaście lat, Tylko raz, W małym kinie, W zielonym ZOO, Wrzuć grosik do grajacej szafy, Z toba jedynie tanczyć chce i in.
                                             
Edward Czerny uważany za twórcę polskiej powojennej muzyki rozrywkowej,  należy do elitarnego grona polskich kompozytorów XX wieku, który, dysponując mistrzowskim warsztatem aranżerskim, pisał muzykę w różnych stylach, na orkiestrowe składy symfoniczne, dęte, big band oraz zespoły łaczone: orkiestrę symfoniczną i big band, orkiestrę dętą z kwintetem, orkiestrę kameralną z big bandem i in. jednocześnie tworząc własny styl kompozytorski, rozpoznawalny brzmieniowo, stylistycznie i formalnie.


Dzięki różnorodności obsadowej i repertuarowej w twórczości artysty Fundacja im. Edwarda Eberharda Czernego, nawiązując  do atmosfery niegdysiejszych gal karnawałowych, od 2004 roku organizuje koncerty w polskich filharmoniach, studiach radiowych, akademiach muzycznych i innych instytucjach kultury, prezentując muzykę klasyczną, rozrywkową i jazzową Edwarda Czernego, która od siedmiu dekad cieszy się nieprzemijającym uznaniem melomanów. Ideą fundacyjnych koncertów jest wykonywanie przez wybitnych solistów i zespoły utworów wirtuozowskich, stworzonych przez Edwarda Eberharda Czernego dla największych orkiestr   i gwiazd polskiej sceny. Dobór tytułów tego repertuaru, a także formułę stylistyczną własnych kompozycji i opracowań twórczych, pisanych od drugiej połowy ubiegłego stulecia na zamówienie symfonicznych i kameralnych orkiestr radiowych i filharmonicznych, orkiestr dętych i big bandów Edward Eberhard Czerny kształtował w okresie powojennym, wpływając w ten sposób na rozwój i kierunek przemian muzyki rozrywkowej w Polsce.

Obecne realizacje projektów muzyki Edwarda Czernego na orkiestrę kameralną z big bandem koncentrują się – rzecz jasna - głównie na materii muzycznej. W powojennych galach sylwestrowych i noworocznych Edwarda Czernego - jako przeciwwaga dla kojarzonej z kanonem „roztropnych zachowań” orkiestry kameralnej - istoną rolę odgrywała wizualna funkcja rozrywkowa big bandu, która spajała interpretację przemyślanych przez twórcę w każdym calu utworów i wzmacniała permanentne oczekiwanie perfekcji artystycznej u słuchaczy. Edward Czerny zaznaczał precyzyjnie w swoich partyturach „ruch sceniczny” big bandu, poszczególnych sekcji (tzw. „choreografia instrumentalna”), duetów, tercetów, muzyków solowych, także gitarzysty i perkusisty (tzw. „wstać, siadać i pomiędzy). Orkiestra Taneczna Polskiego Radia pod dyrekcją Edwarda Czernego, rozpoznawalna brzmieniowo i z identyfikacją wizualną, była najpopularniejszym powojennym big bandem za żelazną kurtyną na europejskim poziomie wykonawczym. Nagrała większość polskich szlagierów lat 50. i 60. ubiegłego wieku. Bez jej udziału w I Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie (1961) większość akompaniamentów przywiezionych przez zachodnich wykonawców nie byłaby możliwa do wykonania. Orkiestry symfonicze, kameralne i big bandy chętnie sięgają po rozrywkowe kompozycje Edwarda Eberharda Czernego. Wiele z nich podejmuje próby naśladowania jego stylistyki muzycznej i sztuki dyrygenckiej. Szlagiery nagrane pod dyrekcją Edwarda Czernego są emitowane każdego dnia na antenach polskich rozgłośni i znajdują się na liście najczęstszych wznowień płytowych.

Opis wybranych kompozycji z projektu Edward Czerny –W krainie swingu i kantyleny:


Molo boogie
Swing – boogie kompozycja z 1957 roku, napisana  w sopockim Grand Hotelu, ktorą Czerny nagrał  w rozgłosni warszawskiej ze swoją orkiestrą  w 1959  roku;  w stalym repertuarze big bandow europejskich.


Umarł Maciek
Najpopularniejszy z serii jazzowych fokstrotow z 1949 roku napisanych na zamowienie Polskiego Radia w Warszawie.  W tamtych czasach był zakaz opracowywania i nagrywania amerykańskich standardów jazzowych, więc Czerny brał ma warsztat motywy ludowe np. Pije Kuba do Jakuba, Miała baba koguta, Umarł Maciek, Karolinka. Edward Czerny przyjeżdzał co miesiąc ze Sląska do Warszawy na próby Orkiestry Tanecznej Polskiego Radia, którą  uczył  frazy i podzialki swingowej.  W oryginalnych partyturach i głosach orkiestrowych Karolinka i Umarł Maciek zachowały się wspominane do dziś z rozrzewnieniem przez muzyków „kropki i kreski” nad nutami oraz zapisy „ruchu scenicznego”.


Walzer Episode
Jedna z młodzieńczych miniatur Czernego z 1934 roku na głos solowy i fortepian z napisaną „co do nuty” improwizacją saksofonową w swingującej części środkowej. Gdy na próbach muzyk pytał, czy grając ją „musi się trzymać nut” , czy też może „pojechać po swojemu”  Czerny odpowiadał „naturalnie że możesz, jesli zagrasz lepszą improwizację od mojej”.


Emanuela  
Kantylena – swing, pierwszy raz temat występuje w bajce muzycznej Edwarda Czernego     „O sierotce Marysi i krasnoludkach”, której premiera odbyła się w jeleniogórskim Teatrze Dramatycznym w 1953 roku i był grany przez Barbare Charlotte Czerny, żone kompozytora na skrzypcach i klarnecie. Rok pózniej, po narodzinach córki Emanueli, Czerny napisał dla żony oddzielny utwór solowy na saksofon altowy i klarnet, wykorzystując ponownie ten temat. Przez pół wieku Emanuelę mistrzowsko wykonywał na saksofonie tenorowym Janusz Muniak (1941–1916), przez kilkanaście lat muzyk radiowego big bandu Edwarda Czernego. W Radomiu usłyszymy tę kompozycję w niezwykłej interpretacji wokalnej Anny Serafińskiej.


Na trasie W-Z
Fokstrot – fast, standard jazzowy, kompozycja z 1949 roku, napisana na uroczystość otwarcia nowej arterii w Warszawie, istniejącej  do dzis. Czerny mawiał: „Każdy pretekst jest dobry, żeby mieć coś  jazzowego do skomponowania”


Kolorowa karuzela

Kompozycja Czernego z 1966 roku, którą setki razy wykonywał z własnym big bandem na koncertach i na antenie radiowej, jeden z najpopularniejszych polskich powojennych standardów jazzowych. Czerny, znany z tego, że posiadał nadzwyczajną łatwość komponowania,  jednego dnia – pisał utwór, drugiego – dawał do  rozpisania na głosy orkiestrowe, trzeciego -  grał na koncercie, czwatrego -  nagrywał w  warszawsiej rozgłośni ,   a  piatego  -  włączał do swojej audycji radiowej. Tak też było z  Kolorową karuzelą.

Foto: Radomska Orkiestra Kameralna